À la fin

Depuis les six semaines d’être ici à Bafoussam et à Foumbot, j’ai appris beaucoup sur de medicine tropicale. Je voudrais remercier tout le monde qui travaille dans cette hôpitals et les gens qui j’ai connu pendant mon résidence ici à Bafoussam. Je pars 2 Juillet aux Pays-Bas, mais je ne vais pas oublier les choses qui j’ai vu au Cameroun.
Merci pour tout!

Tot slot

Na veel gebakken visjes, aparte gerechten, koude douches, stroomuitval, desastreuze luchten, opgepropt zitten in busjes en het ervaren van het reilen en zeilen in Afrikaanse ziekenhuizen, is er dan al bijna een einde gekomen aan mijn stage. De afgelopen 6 weken zijn echt voorbij gevlogen, waarin ik zoveel heb meegemaakt! Leuke dingen, maar ook veel minder leuke dingen. Ik heb geprobeerd om zoveel mogelijk over mijn belevenissen op mijn weblog te publiceren, maar toch zijn er een hoop gebeurtenissen geweest, die je niet kunt beschrijven. Dit moet je meegemaakt hebben, zodat je het ook nooit zal vergeten.

Ik kijk uit naar het moment dat ik in Nederland weer van alle luxe kan gaan genieten. Toch weet ik, dat dit niet zozeer gelukkig maakt, want dat zijn de meeste mensen hier ook en zo is het voor mijzelf de afgelopen weken eveneens geweest. Alleen van muziek, dans, voetbal en op zijn tijd een visje kan je ook zeer gelukkig zijn. Van die kleine dingetjes kunnen mensen al zo erg genieten en dat is heel mooi om te zien!

De dingen die ik hier vooral ga missen zijn de Afrikaanse relaxtheid, het heerlijk effectief volproppen van busjes, de humor (ook al hebben de Afrikanen dit zelf vaak helaas niet door), de creatieve oplossingen bij problemen en het personeel in de ziekenhuizen waar ik geweest ben.

De laatste paar dagen ga ik samen met Morad en Andrea doorbrengen in Limbe. Dit is een plaatsje aan de kust, waar strand, een dierentuin en the Mount of Cameroun aanwezig zijn. Kortom, alle mogelijkheden om deze stage in stijl af te sluiten.

Ik wil iedereen bedanken voor de leuke en positieve reacties de afgelopen weken! Zoals een Amerikaan al als reactie op mijn foto’s zei: this is a trip once in a lifetime!

Week 6

De laatste week is alweer aangebroken en dat betekent afscheidsetentjes en nog veel afspraken, om met een voldaan gevoel 2 juli weer naar Nederland te komen. Maandag was de laatste dag in het ziekenhuis van Bafoussam. Als soort van afsluiting vonden we het wel leuk om met dr. Sacchi de film ‘The Front Line’ te kijken, hij is tenslotte zelf Congolees. Op internet kon ik niet zo snel een Franse vertaling vinden, dus hebben we de ondertitel maar zelf wat aangepast. Dr. Sacchi had toch wel wat werk van deze gelegenheid gemaakt, door zijn vrouw aan het koken te zetten. Na de film konden we, onder het genot van keiharde Celine Dion muziek van een DVD, aanschuiven aan tafel. Zijn vrouw had lekker rundvlees met rijst klaargemaakt, maar door de harde muziek was het geeneens mogelijk om normaal met elkaar te praten. Na een compliment over het eten werd dr. Sacchi helemaal enthousiast en kreeg ik nog een extra portie en vloeide de wijn rijkelijk. Zo kun je dus ook een band opbouwen.

Dinsdag zijn we samen met Andrea en Karien naar het ziekenhuis in Foumbot geweest. Er waren 2 operaties gepland, waaronder een vrouw bij wie een buikoperatie verricht zou worden, om de mogelijke complicaties van een abortus aan te tonen. Abortussen zijn hier in Kameroen illegaal en dus zijn vrouwen vaak gedwongen om dit uit te voeren bij niet opgeleide mensen. In elke stad zijn wel adresjes waar je op een afgelegen plek en op de meest gruwelijke wijzen van je ongeboren kind afstand kan nemen. Deze vrouw was met een ijzeren tang, die vermoedelijk een perforatie in de baarmoeder heeft veroorzaakt, ‘geholpen’. Bij het openen van de buikholte, kwam een zeer indringende geur ons tegemoet, namelijk de lucht van een buikvliesontsteking. De buik werd gespoeld en het rechterovarium, wat ernstig beschadigd was door de abortus, werd verwijderd.
Later die middag hebben we nog in het ziekenhuis van Baigom en in de chefferie en op de markten van Foumban rondgekeken.

Op woensdag was er een excursie voor ons geregeld, waarbij we een meertje in een diep dal tussen de bergen zouden bezoeken. De tocht ernaartoe was vooral veel gehobbel door kleine dorpjes. Onderweg werd weer eens tol gevraagd in een klein dorpje. Intussen wist ik natuurlijk wel van de gebruikelijke procedure af en weigerde ik dit. Er volgen dan ellenlange discussies op, maar uiteindelijk mag je er gewoon door. Heel het dorp zit dan de hele dag langs de kant van de weg op voorbijkomende mensen te wachten en dit is ook wel frustrerend om te zien, omdat het in heel Kameroen zo is. Overal wil je eigenlijk de effectiviteit van georganiseerde arbeid toepassen, maar dit is niet mogelijk door de totaal andere mentaliteit. Dit geldt ook voor het aanleggen van goede wegen en het opzetten van een groothandel, in plaats van de vrouwen en kinderen, die op straat precies dezelfde groenten en fruit naast elkaar verkopen. De climax van de excursie mocht er toch wel zijn. Helaas kon ik niet zoveel rondlopen op de berg, want er zijn al 3 blanken hier verongelukt. Op de terugweg naar Bafoussam was ik aan het afdingen voor 50 CFA (omgerekend 7,7 eurocent). Dan merk je toch wel dat je echt ingeburgerd bent.

Donderdag was mijn laatste stagedag in Foumbot. Als afscheid hadden we voor de medewerkers flessen drank meegenomen en konden we rond 13.00u een soort afscheidsreceptie houden. De laatste e-mailadressen werden uitgewisseld en de arts gaf nog even te kennen, dat hij wel heel erg veel interesse in mijn fotocamera had. Wij waren echter niet de enige, die vandaag een presentje voor het personeel hadden meegenomen. Midden op het spreekuur ’s ochtends kwam namelijk een man met een zojuist veroverde aap in een zak binnen. Dit bleek een gift voor de dokter te zijn, omdat de man zo over hem te spreken was. Of ik hier zelf zo blij van zou worden, weet ik nog niet…

Weekend Yaoundé

Uit een misschien iets te optimistisch idee om over de huidige problematiek en de plannen voor de toekomst in Kameroen te discussiëren en informeren, zijn we zaterdagochtend al om 5:00u vertrokken voor een bliksembezoek aan Yaoundé. Dit is de hoofdstad van Kameroen en hier zit de hele regering. De bus was eigenlijk best prima en met een beetje breed zitten, kon ik mijn benen ook nog kwijt. Op het dak werd weer de hele lading koffers, bananen en andere etenswaren vastgebonden en als laatste konden de kippen natuurlijk niet missen. Na veel discussie (je begrijpt echt niet waar ze allemaal zo moeilijk om doen) konden we dan vertrekken.

Een mooie rit door de natuur en over een lange brug bracht ons 4,5 uur later in Yaoundé. De binnenkomst in de stad deed mij denken aan een standaard dorp, maar als je eenmaal de heuvel over bent, heb je een schitterend panorama over het zakencentrum en alle gebouwen. Het is echt belachelijk om te zien, dat alleen de stad zelf al zo snel overgaat in een heel luxe centrum. Opeens krijg je stoplichten, wegmarkeringen, rotondes, fonteinen, paleizen, enz. Het wordt dan wel duidelijk waar al het geld naar toe gaat.

Helaas is zaterdag niet de beste dag om politici te spreken, want alle gebouwen zijn dan gesloten. Toch is het gelukt, om een vertegenwoordiger en arts van het ministerie van gezondheid te spreken en hij nam heel uitgebreid de tijd om ons te woord te staan. We hebben bijna alles besproken, maar je moet natuurlijk wel goed op je woorden blijven letten. Het gebouw van de minister president was helemaal ontoegankelijk voor ons, maar bij het ministerie van hoger onderwijs konden we toch nog wat informatie inwinnen.

Hierna hebben we het academisch ziekenhuis met daaraan de medische faculteit bezocht. Dit ziekenhuis is erg goed opgebouwd en heeft een moderne eerste hulp, waar moderne apparatuur staat. Een lokale student kon ons rondleiden door de faculteit en we hebben ook nog de collegezaal hier gezien.

Aan het eind van de middag leek het me wel leuk, om met een groep Nederlanders de voetbalwedstrijd in de stad te gaan kijken. Waar kun je dan beter heen gaan dan de Nederlandse Ambassade? Geen enkele taxichauffeur wist waar de ambassade zat, maar bij navraag moesten we in ieder geval naar de wijk Bastoche. Hier aangekomen moest er nog verder rondgevraagd worden door onze chauffeur, maar uiteindelijk stonden we dan toch voor de ambassade. Helaas was er niemand aanwezig, behalve een Kameroense beveiliger. Even later liepen we met hem naar het huis van een medewerker van de ambassade. Mark stond ons al in zijn oranje leeuwenpak en met Nederlandse vlaggetjes op de wangen, op te wachten. Samen met zijn vrouw vertrokken we richting een café, waar nog meer Nederlanders zouden komen. Onderweg konden we nog even stoppen bij ‘Pizza Roma’, waar ik even ongegeneerd kon genieten van een grote cheeseburger met normale patat en een halve liter Heineken, geniaal!! Verderop zat het café waar we met een groep van ± 12 Nederlanders voetbal hebben gekeken. Jammer van het verlies, maar de sfeer was toch echt goed en ik had even het idee dat ik weer in Nederland was. Die nacht mochten we in hun huis verblijven, waar ik even goed kon genieten van alle luxe. De volgende ochtend moesten we na een sterke bak koffie al om 7:15u vertrekken, omdat we ‘s middags nog een afspraak hadden in Foumbot.

Week 5

De week begon weer met het meelopen in het ziekenhuis van Foumbot. Hier zie je niet erg schrijnende gevallen, maar komen wel veel mensen met gastro-enteritis, buikklachten en infecties langs. SOA’s komen veel voor en door polygamie (wat hier helemaal hip is) wordt dit ook makkelijk en snel verspreid. Het gevolg is dan vaak dat alle vrouwen van de man zich moeten laten controleren.

In Foumbot maakten we mee, dat een man overleed en daarna direct in plastic gewikkeld in een auto gelegd werd. Dit ging allemaal niet zo soepel, maar de naasten vonden het niet erg om alsnog met 5 man in totaal in de auto te zitten en naar het huis van de overleden man te rijden.
Ook deze week konden we weer bij een aantal operaties aanwezig zijn. Eentje die ik niet snel zal vergeten was die van een man, waarbij hij aan zijn liesbreuk werd geholpen. Het begin ging nog allemaal keurig, al vond ik het wat vreemd, dat er slechts een lokale verdoving was toegediend, terwijl de hele balzak door de opening in de lies naar buiten werd getrokken. De man gaf zo nu en dan met een paar niet verkeerd te interpreteren geluiden aan, dat er toch nog wel wat gevoel in zat. Hierna begon een ruw getrek aan de zak, om de breuk op te sporen. Dit ging echter niet zo makkelijk en was er helaas voor de patiënt ook nog het slechte nieuws, dat één bal verwijderd moest worden. Zonder toestemming, maar wel met enige humor werd deze handeling snel voltooid. Vervolgens moest er nog een soort drain aangelegd worden. Ondertussen was het mijn taak al geworden, om de man met flinke kracht op zijn plaats te houden op de operatietafel. Voor de drain moest nog een extra gat gemaakt worden in een gevoelig deel voor de man en dit bleek helemaal niet verdoofd te zijn… Met een wat dubieus gevoel en blij dat ik daar niet lag kon ik de operatiekamer verlaten.

De dag erop mocht ik zelf bij een keizersnede assisteren. Dit is natuurlijk een unieke mogelijkheid, dus die pakte ik met twee handen aan. Daar sta je dan als broekie in het Frans aan een baarmoeder te rommelen. Het assisteren hield niet veel meer in, dan de baarmoeder schoonmaken met gaasjes en wat knipjes zetten bij de hechtingen, maar toch was dit heel bijzonder! Je leert er toch echt wel heel veel van als je de organen kunt voelen en stap voor stap geïnstrueerd wordt door de arts. Naar ik vermeen maken moeder en zoon het nog steeds goed…

Een bezoek aan de kruidendokter mag je natuurlijk niet missen als medisch student in Afrika en zo begeleidde Dominique ons naar ‘kennissen’. Veel bleken niet thuis te zijn, maar na wat gebel was er dan toch nog een vrouw beschikbaar die wel wat over haar ‘krachten’ wilde vertellen. Zij zit vooral ’s ochtends en ’s avonds in haar hutje om patiënten te ontvangen. Op een aantal concrete vragen van mij was het antwoord veelal ondefinieerbaar en dus nam mijn vertrouwen alleen nog maar meer af. Deze vrouw werd eigenlijk vooral geleid door God en ze zou mensen kunnen beschermen tegen gevaarlijke beslissingen en ziektes zouden d.m.v. kruiden soms nog sneller genezen kunnen worden, dan de moderne geneeskunde. Erg veel indruk kon het allemaal niet meer op me maken, maar ik kan wel begrijpen, dat haar charisma een soort vertrouwen kweekt bij een patiënt.

De avonden werden deze week gevuld met onze vaste stamkroeg, waarbij 2 televisies het EK-voetbal uitzenden. Het commentaar op de wedstrijden hoor je niet, want dit wordt aardig overbluft door de grote boxen, waaruit Afrikaanse muziek komt. Het leuke is, dat elk café wel een persoon heeft, die heel de avond voor de bar hangt en een geweldige onemanshow weggeeft. Alle mensen in dit café vinden dit dansen heel normaal, maar ik kan er toch wel de humor van inzien. Ook op straat waar bijna altijd muziek is, kom je dit fenomeen veel tegen. Er is in elk café de keuze uit wel iets van 15 verschillende soorten bier voor een vriendenprijsje (0,65L voor 80 eurocent) en buiten kun je voor €1,60 een schaal met gebakken makreel en frites pommes/plantain krijgen. Wat is het Afrikaanse leventje toch heerlijk!

Weekend Za 14 en Zo 15 mei

Dit weekend hadden we niet zoveel gepland, om eindelijk eens een keertje uit te rusten en de rest van Bafoussam te ontdekken. Om de dag maar goed te beginnen zijn we gaan sporten in het stadion. Je merkt heel goed het belang van sport hier in Kameroen, want altijd zijn er mensen in het stadion aanwezig om te voetballen of te hardlopen.

In het internetcafé kwamen we 3 meisjes uit Canada tegen, die hier voor een stage bij een gastgezin zitten. Na onze mailtjes gecheckt te hebben, stelden zij voor om naar de bioscoop te gaan. Veel verwachtingen had ik hier niet van, maar de entree zag er nog best aardig uit. Alle films die hier draaien hebben hun beste jaren wel gehad, maar dat mag de pret niet drukken. Over de filmkeuze was geen discussie mogelijk, want er draaide maar één film die middag: ‘Dangereuse Seduction’. Dat deze film volledig in het Frans was, was nog niet zo’n probleem voor mij, maar dat er een oorverdovend geruis door het geluid zat, zorgde ervoor dat we allemaal niets van de film konden verstaan.

Later die middag kwam Andrea en zijn we ’s avonds naar de nachtclub in het centrum van Bafoussam vertrokken. Dit is eigenlijk een heel uitgaansgebied in het centrum. Erg tegenstrijdig om te zien, dat achter de nachtclub direct een sloppenwijk begint. Van te voren had ik geen idee, wat ik me van zo’n nachtclub moest voorstellen. De entree was erg luxe, evenals de zaal zelf, waar we direct naar een eigen tafel geleid werden. Op de dansvloer stonden vooral wat oudere mensen van de ‘haut standing’. Het viel nogal op, dat alle vrouwen hier erg goed bedeeld zijn met hun derrière. De Afrikaanse mannen vinden het erg mooi als hun vrouw dit goed weet te gebruiken tijdens het dansen. Een echt statussymbool dus.
Na zelf ook wat danspasjes uitgeprobeerd te hebben, zijn we nog wat andere tentjes in dit uitgaansgebied afgegaan.

Op zondag zijn we ’s middags lekker buiten gaan zitten bij een cafeetje, waar we ons eigen terras hebben gecreëerd. De mensen hier vermijden zoveel mogelijk de zon en zitten het liefst in de schaduw. De voorbijgangers moesten hard om ons lachen.

’s Avonds waren we bij Dominique uitgenodigd om te komen eten. Zijn vrouw had zich aardig uitgesloofd om een uitgebreide maaltijd op tafel te zetten. Leuk om te zien, dat deze man helemaal trots is, om ons te ontvangen in zijn huis en voor te stellen aan zijn gezin.

Eind van week 4

In het CHC was het erg rustig, dus had dr. Sacchi genoeg tijd om over zijn eigen land Kongo te praten. Hij stelde voor om die middag wat andere ziekenhuizen in Bafoussam te bezoeken. Dit vonden we een leuk idee, ook al bleek later dat dit vooral in zijn eigen belang was, om wat vrienden en collega’s op te zoeken. Toch leuk om ook het grote publieke districtsziekenhuis van Bafoussam te zien, waar veel artsen rondlopen en ook artsen in opleiding.

In Foumbot was het weer volop hectisch. Naast de ronde over de zalen en de consulten in de spreekkamer, moest de arts zich ook nog haasten voor een spoedkeizersnede. De operatie van de zeer stevig gebouwde vrouw verliep prima, op een bloeding na. Het kind moest echter eerst nog gereanimeerd worden. Dit verliep weer volgens de procedure, zoals ik die al eerder heb beschreven. Zeker 15 minuten stonden we in spanning af te wachten, maar uiteindelijk kwam er dan toch een teken van leven.
In een ander gebouwtje van het ziekenhuis was er een voorlichting voor zwangere vrouwen. Vol aandacht zaten deze vrouwen te luisteren naar het hoofd van de verpleging.

’s Avonds was er uiteraard de wedstrijd van het Nederlands elftal. Ik was met Morad al op tijd van huis weggegaan, om een café uit te zoeken waar het beeld niet iedere 10 seconden wegvalt. Dit was nog niet zo’n gemakkelijke opgave, want elke tv die we tegen kwamen had wel zo zijn gebreken. Toch vonden we uiteindelijk een café waar de sfeer er al aardig in zat en er zowaar 2 tv’s van redelijke kwaliteit waren. Het eerste doelpunt was nog maar net gevallen, of de stroom viel weer eens uit. Gelijk werden er wat mannetjes aan het werk gezet, om een generator aan te koppelen voor noodstroom. Een kwartier later konden we de wedstrijd weer vervolgen. Opvallend was dat bijna alle toeschouwers voor Nederland waren. De mensen naast ons hadden na een tijdje wel door, dat we uit Nederland kwamen en vierden elke goal enthousiast met ons mee. De tweede helft was ik bovendien voorzien van een visje met patat en konden we de avond mooi afsluiten.

Holy Family Center Akum

De aansluitende dinsdag en woensdag konden we gebruiken om in het heilige ziekenhuis van Andrea mee te lopen. Het doet zijn naam wel eer aan, want elke ochtend wordt er eerst door de zusters gebeden en tevens wordt dit voor operaties herhaald. Dit Engelstalige ziekenhuis is een ‘missionary hospital’ en wordt dus vooral vanuit kerkelijke organisaties geleid. De meeste zusters hebben zich ook volledig voor dit ziekenhuis ter beschikking gesteld, want ze zijn hier dag en nacht te vinden en ze wonen ook op het terrein. Sister Dorothee, die ons in Douala had opgehaald herkende me gelijk en was erg enthousiast over onze komst.

Gelijk was er drukte, want die ochtend was een vrouw binnengekomen, waarbij de placenta niet naar buiten was gekomen na de bevalling eerder die nacht. Dit veroorzaakte een heftige bloeding en er was sowieso een infuus met bloed nodig. Dan merk je toch wel het belang van een bloedbank in Nederland. Nu was de arts, dr. Bakia, genoodzaakt zijn bloed af te staan om deze vrouw in leven te houden. Hierna kon gelijk begonnen worden met de operatie, waarbij stukjes placenta uit de baarmoeder verwijderd werden en de rest van de placenta eenvoudig via de vagina het lichaam kon verlaten.

Overal in het ziekenhuis valt het op, dat er een goede organisatie is en iedereen weet wat zijn taak is. Dit is een belangrijk verschil tussen het Engelstalige en het Franstalige gebied en het concept van een ‘missionary hospital’. Net zoals in Europa zijn de Engelsen een stuk beter georganiseerd en netter dan de Fransen.

Na de operatie konden we beginnen aan de ronde over de zalen. Net zoals in Foumbot zie je ook hier zeer uiteenlopende patiënten. Een groot verschil is wel, dat de arts hier bij elke patiënt een heel verhaal over de ziektegeschiedenis en het verloop uit zichzelf vertelt en de communicatie in het Engels een stuk makkelijker is. Zo hebben Morad en ik in 2 dagen tijd een complete (bijspijker)cursus tropengeneeskunde gekregen, waarin al onze vragen zijn beantwoord. Ook over de problemen van de gezondheidszorg op overheidsniveau heeft dr. Bakia veel verstand. Zo konden we interessante discussies met hem aangaan en wist hij ook veel over de gezondheidszorg in Europa. Al deze informatie heeft er wel echt toe bijgedragen, dat ik nu al een compleet plaatje heb van het gezondheidssysteem en de nog steeds specifiek terugkerende problemen in Kameroen. Veel van deze problemen worden toch veroorzaakt door de mentaliteit van de mensen hier. Zo gaf dr. Bakia een voorbeeld aan waarbij zelfs een advocaat medicijnen van de straat koopt, omdat hij niet het belang van een officiële farmacie inziet.

’s Avonds zijn we Bamenda-stad ingegaan om een internetcafé op te zoeken. Dit was niet zo’n succes, omdat bij regenval het internet uitvalt. Verder viel de stroom nog een stuk of 3x uit. Na wat inkopen te hebben gedaan, konden we thuis een goede maaltijd op tafel zetten.

Weekend Korup Park

Met wat geregel is het ons gelukt om een lang weekend vrij te maken voor het bezoek aan het Korup Park in Mundemba (zie kaartje van Kameroen bij mijn eerste berichtje op deze weblog). Dit is een natuurreservaat, waar apen, olifanten, slangen, etc. in hun natuurlijke omgeving leven. Ook al ligt het hemelsbreed misschien 300 km van Bafoussam af, toch ben je bij elkaar zo’n 12 uur bezig om er te komen. Dit wisten we al van te voren en dus kozen we voor een nachtbus naar Kumba, zodat we een deel van deze uren slapend zouden doorbrengen. Tenminste, dit was het idee. De werkelijkheid zat iets anders in elkaar, omdat de grote bus al vol zat en er alleen nog plek was in een klein busje. Met wat optimisme kozen we toch maar voor het kleine busje, niet te weten dat we hier even later met 22 volwassenen en 3 kleine kinderen ingepropt zouden worden. Deze samenstelling in het busje was een nieuw persoonlijk record voor mij, maar het vooruitzicht van een 7 uur durend gehobbel over slechte wegen naar Kumba, maakte niet direct een feeststemming in mij los. Gelukkig kon ik nog van plaats wisselen, maar de nieuwe plek (waar ik mijn benen nog enigszins kwijt kon) was na een paar minuten waarin ik al krampen ontwikkelde niet gelijk veel beter te noemen. Bovendien zat ik half op een overgang van 2 zitplaatsen. Ik ben de afgelopen 3 weken al heel wat vernieuwende luchten tegengekomen, maar de desastreuze lucht, die deze Afrikanen met elkaar wisten te produceren, was ronduit beroerd te noemen. Alsof deze omstandigheden nog niet erg genoeg waren, zat er ook nog een plakkert naast me. Frustrerend om te zien, dat de Afrikanen in elk mogelijke houding gewoon in slaap kunnen vallen. Na een hel van een rit kwam ik volledig gesloopt om 4.30u aan in Kumba.

De rest van de 4 uur durende rit moesten we in een auto afleggen, die eigenlijk al gereed was voor de sloop, maar blijkbaar ook ingezet kon worden voor de nog slechtere wegen richting Mundemba. Om niet nogmaals gekreukt aan te komen, besloten we maar voor 4 zitplaatsen te betalen, zodat we de hele achterbank met z’n drieën konden benutten. Deze luxe beviel me erg goed en ik was niet veel later al in slaap gevallen, maar het stevige gedreun van de slechte weg maakte dit later onmogelijk. Halverwege de rit brak tot overmaat van ramp de kabel die van het gaspedaal naar de motor loopt ook nog eens en vroeg ik me voor de zoveelste keer af, waar we deze rit eigenlijk voor over hadden. Gelukkig was er snel een vervangende auto beschikbaar en konden we onze tocht door de bushbush vervolgen. Na heel wat gehobbel kwamen we dan toch eindelijk uit in Mundemba, een klein dorpje midden in de jungle met weinig voorzieningen, tegen de grens met Nigeria aan.

Eerst wilden we ons maar veilig stellen van een slaapplaats en dus zochten we ‘Vista Palace Hotel’ op, die we al in de Travel Guide van Andrea hadden gevonden. De ontvangst in dit hotel was nou niet direct wat je ervan verwacht, want we moesten zelf op zoek naar de eigenaar van dit hotel. Na alle kamers af te zijn gegaan, was een jongen in basketballshirt en korte broek in staat om ons te helpen bij het inchecken. Werkelijk onbegrijpelijk, maar toch koste het een half uur om duidelijk te maken dat we de 3 goedkoopste kamers wilden. Met een instelling van ‘ieder extraatje is leuk meegenomen’ betrad ik mijn kamer van omgerekend nog geen 5 euro per dag. Extraatjes waren er niet, maar toch vond ik het er voor Kameroen en deze prijs best prima uitzien. Mijn kamer was in ieder geval exclusief salamander, in tegenstelling tot de kamers van Morad en Andrea.

Na eerst van een douche te hebben genoten, gingen we op pad om alvast afspraken voor een tocht door het park de dag erop te maken. We kwamen uit bij een ander hotel, waar ze Adolf (Chief van het Korup Park) konden bellen. Met de overenthousiaste woorden ‘Quick, we’ve got tourists!!’ door de telefoon, werd duidelijk dat onze komst vrij bijzonder was. De hoteleigenaar wist ons te vertellen, dat er al een keer eerder een Nederlander bij hen was geweest, namelijk een man met de toepasselijke Nederlandse naam: Joop Groen.

Het eten ’s avonds viel nogal tegen, omdat we geen fatsoenlijk restaurant konden vinden en dus maar uitkwamen bij een bar, waar een paar kinderen eten uit emmers opschepten. Normaal zou ik nooit zoiets eten, maar we hadden weinig keuze. Gelukkig konden we hier wel naar het EK-voetbal kijken.

De dag erop verzamelden we rond 8.00u bij het restaurant, om eerst een stevig ontbijt te krijgen, waar we de rest van de dag op moesten teren, tijdens onze tocht door de jungle. Adolf kwam weer langs en stelde ons aan de gids voor, die ons zou begeleiden door het park. Hij was al gewapend met een kapmes. Een chauffeur werd geregeld om ons 15 km verder in het Korup Park bij de grote brug te droppen. Vanaf hier begon onze tocht dan echt. Erg mooi om het natuurreservaat via een ±50 meter zelfgemaakte houten brug te betreden. Hierna kwam een jungle ons tegemoet, waar ik met mijn gladde Asics sportschoenen soms de meest gekke kapriolen moest uithalen, om mijn evenwicht te bewaren op de natte paden, bruggetjes (van een plank) en stenen om een riviertje over te springen. Dit was echt een mooie tocht, waarbij je allerlei vreemde soorten vruchten (Cola noten) en bomen tegenkomt. Bij sommige paden moesten eerst wat takken weggekapt worden door onze gids, om toegang te krijgen tot het pad erachter. Zonder gids ben je in deze bushbush echt bijzonder kansloos. Onderweg hoorden we de geluiden van vogels en apen in de bomen en de uitwerpselen van olifanten waren op de paden zichtbaar, maar helaas hebben we deze dieren niet in het echt gezien. Hiervoor kun je beter een nacht in het park zelf slapen, waar speciaal bungalows zijn gebouwd. Toch was er nog een hoogtepunt van deze tocht: de waterval. Op de terugweg waarschuwde de gids ons al voor de mogelijke regen, die zeer spoedig zou vallen (hier in Afrika hebben ze toch wat meer gevoel voor het omgaan met het weer, dan Erwin Krol). Niet veel later kwam het dan ook met bakken uit de hemel en gedurende de rest van de wandeling waren we compleet doorweekt. Ik was al bang dat mijn camera en mobieltje het zouden begeven, maar dankzij mijn bijna waterdichte tas is dit allemaal goed gekomen. Helaas heeft Morad hier wel blijvende schade aan over gehouden.

Eenmaal terug in Mundemba besloten we een eetgelegenheid op te zoeken, waar we iets beter konden eten, dan de avond ervoor. Omdat we die ochtend in het andere hotel al een goed ontbijt hadden gekregen, besloten we daar ook het avondeten te bestellen. We zochten Tobias (onze plaatselijke kok in het hotel) weer op en vroegen naar de mogelijkheden. Vreemd genoeg is het eten in dit restaurant niet vastgesteld aan de hand van een menu, maar konden we zelf aangeven dat we iets met vis wilden. We werden voor een tv neergezet en zeker 45 minuten lang vroegen we ons af, wat er allemaal gebeurde en of onze boodschap wel overgekomen was. Uiteindelijk kwam dan toch het bericht dat ons eten klaar was en tot onze vreugde had Tobias zich flink uitgesloofd met heerlijke vis in tomatensaus met gebakken aardappelen en ananas. Achteraf bleek dat hij in de tussentijd de boodschappen op de plaatselijke markt heeft gehaald. Ik denk dat dit het beste gerecht is geweest, wat ik tot nu toe in Kameroen heb gegeten. Toch blijft het vreemd dat een man als Tobias heel de dag rond het hotel hangt en niet weet of er überhaupt mensen komen eten. Deze ongeorganiseerde en relaxte houding is toch wel typisch voor Afrika. De rest van de avond werd gevuld met ons bezoek aan het plaatselijke café, waar we ook het EK-voetbal konden kijken.

De volgende dag begonnen we goed met een stevig ontbijt bij Tobias. Inmiddels was hij onze plaatselijke held geworden, omdat hij heerlijk eten voor ons maakte en er ook voor zorgde, dat we ’s avonds veilig bij ons hotel aankwamen. Hij kon ons veel vertellen over de problematiek in het achtergestelde Mundemba, wat vooral komt door de slechte weg vanaf Kumba. Het is onbegrijpelijk, dat sinds de oprichting van het Korup Park in de jaren ’80, nog steeds niet aan de weg ernaartoe is gewerkt (een probleem dat in veel gebieden van Kameroen voorkomt). Momenteel komen er slechts enkele toeristen per maand, terwijl deze kant van Kameroen toch echt heel veel te bieden heeft.

Die middag hebben we nog even rondgekeken in het stadje zelf. Dit is toch wel even heel wat anders dan Bafoussam, want de mensen leven hier toch wel een stuk primitiever. Grappig om een man te zien, die in zijn zwembroek zijn auto wast, nadat hij hem achteruit heeft geparkeerd in een meertje. Ook hebben we een bezoek gebracht aan het plaatselijke ziekenhuis, waar een jonge arts ons een rondleiding kon geven. Erg interessant om de organisatie van dit ziekenhuis te zien. Er is in dit ziekenhuis zelfs een röntgenfotoapparaat aanwezig, maar omdat niemand weet hoe dit werkt, wordt het niet gebruikt. Het ziekenhuis omvat een doelgroep van ongeveer 50.000 mensen uit de omliggende regio’s. In dit ziekenhuis komen zelfs mensen vanuit Nigeria, die er wel 2 dagen wandelen over doen. Sommigen van hen bereiken echter nooit het ziekenhuis…

Na al deze ervaringen in Mundemba was het weer tijd om afscheid van de mensen in het hotel te nemen en ons voor te bereiden op een barre rit terug naar Bamenda. De taxichauffeur kwam keurig op de afgesproken tijd bij het hotel aan. We hadden weer voor een hele achterbank betaald en konden nog enigszins ruim zitten. Ik vroeg me bij deze auto wel af, hoe lang hij het nog uit zou houden. Deze vraag werd een uur later beantwoord, toen we met pech op een afgelegen zandweg stonden. Een paar kilometer hiervoor had ik nog een grote zwarte slang op de weg gezien. Gelukkig zijn alle chauffeurs hier ook halve automonteurs en konden we onze weg toch nog voortzetten richting het dichtstbijzijnde dorpje, waar we overstapten in een andere auto. Zo kwamen we toch nog in het donker aan in Kumba.

De steden zijn hier erg slecht verlicht. De mensen hier geven blijkbaar niet de prioriteit aan veiligheid en dekken een put aan de zijkant van de weg niet af. Als troost konden we toch nog heel de wedstrijd van het Nederlands elftal kijken in het bagagehok van de busmaatschappij, die ons weer terug zou rijden naar Bamenda. Dit keer hadden we gewoon een grote Mercedes bus en konden mijn benen vanuit mijn zitplaats in het gangpad rusten. Uiteraard werd voor vertrek nog het één en ander aan de mensen in de bus verkocht (van eten tot geneesmiddelen) en was er de mogelijkheid ons de rest van deze comfortabele rit te verdiepen in een folder die informatie gaf over de hulp van God bij dreigende echtscheidingen.

Onderweg stopten we halverwege in een dorpje wat erop gebouwd was om ’s nachts reizende mensen te ontvangen, want overal waren de bars nog open en werd op straat eten gemaakt en verkocht. Ik begon erg enthousiast aan mijn spiesje met vlees, maar toen ik een paar meter verder het vastgebonden vee zag, dat al klaar stond voor de volgende slachting, was mijn eetlust iets afgenomen. Gelukkig verkochten ze hier ook klaargemaakte ananas en drinken, zodat ik de rest van de bustrip goed kon doorkomen.

Wo 4, Do 5 en Vrij 6 juni

De regelmaat van de werkdagen begint er al goed in te zitten. Toch blijf je soms nog steeds versteld staan van bepaalde handelingen in de ziekenhuizen. Morad heeft ook zo zijn eigen handelingen en dit uit zich dan in het zetten van koffie, waarbij een flinke scheut koffiepoeder in een pan kokend water wordt gegoten en vervolgens d.m.v. bezinking de bovenste laag drinkbaar is. Zelf was ik niet op het idee gekomen (ik heb tot nu toe alleen maar oploskoffie gebruikt), maar het smaakt nog best prima.

De jongen met de Gonorroe-infectie in het been maakt het goed en mag al aan het eind van de week naar huis. Om dit 3 weken lange lijden toch nog enigszins vrolijk af te sluiten, heb ik een foto van hem uitgeprint en daarboven een beterschapstekst geschreven, afsluitend met de woorden ‘Salut, l’étudiant medecine blanc de Hollande’. Op straat worden we vaak nageroepen met ‘Les Blancs!!’

Het ziekenhuis in Foumbot blijft elke keer toch wel een uitdaging, omdat je daar zoveel verschillende soorten patiënten ziet. Ik heb veel respect voor de arts, die heel de dag moet rennen tussen al zalen, maar toch de touwtjes goed in handen heeft en continu een lach op zijn gezicht tovert. Hij maakt bovendien tijd vrij om veel medische gevallen aan ons uit te leggen. Zo ook een jongen van 9 jaar, die een peritonitis (buikvliesontsteking) heeft en daar al voor geopereerd is. Na de operatie stroomde het pus echter nog steeds uit de operatiewond. Daar lig je dan als klein, uitgemergeld jongetje op een stinkend, dichtbevolkt zaaltje met 10 bedden en vliegen op je gezicht. Zelfs praten kost hem teveel kracht, maar aan de tranen die over zijn wangen rollen zie je wel hoe hij zich voelt…
Voor de vrouw met Stevens-Johnson en haar familie had ik de foto, die ik een week eerder had gemaakt, uitgeprint. Helaas had ik dit niet hoeven doen, want een dag eerder was zij aan de complicaties van AIDS en Stevens-Johnson disease overleden.

Het eten hier in Kameroen is steeds weer een verrassing. Zo dacht ik de laatste keer in het internetcafé een heerlijk assortiment vlees te hebben besteld, maar liet het bord slechts één stuk vlees zien: de tong van een koe. Nu ben ik de moeilijkste niet, dus heb ik het maar opgegeten. Overigens wordt alles van een koe hier gegeten, behalve de botten. Ik ben benieuwd wat voor delicatesse ik volgende keer weer mag verwachten.